Cezary Pazura skończył w 2025 roku 63 lata i wciąż pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych aktorów w Polsce – co samo w sobie mówi wiele o skali jego kariery. Zagrał w ponad stu produkcjach, zdobył dwa Złote Lwy, kilkakrotnie Złotą Kaczkę i nagrodę na międzynarodowym festiwalu we Francji. Zaczynał od małych ról, a przełom przyszedł jedną kreacją – i to na dobre. Poniżej zebrane są fakty o jego życiu, karierze i rolach, które weszły do kanonu polskiego kina.
Kim jest Cezary Pazura – podstawowe informacje
Cezary Andrzej Pazura urodził się 13 czerwca 1962 roku w Tomaszowie Mazowieckim. Jest polskim aktorem teatralnym, filmowym i dubbingowym, a także reżyserem, producentem filmowym, artystą kabaretowym, youtuberem oraz okazjonalnie prezenterem telewizyjnym i piosenkarzem. To wyjątkowo szeroki zakres działalności jak na jedną osobę, ale Pazura przez dekady udowadniał, że potrafi sprawnie poruszać się w każdym z tych obszarów.
Jego rodzice – Zdzisław Pazura i Jadwiga Pazura – pracowali odpowiednio jako nauczyciel muzyki i technik normowania. Ojciec prowadził amatorski teatr, przez co oswajał syna ze sztuką. Młodszy brat Pazury, Radosław, również jest aktorem. Talent do wcielania się w różne postacie miał więc w rodzinie solidne korzenie.
Jego młodszy brat Radosław Pazura również jest znanym aktorem, ale w dzieciństwie obaj chłopcy marzyli o karierze sportowej. Grali w barwach lokalnego klubu piłkarskiego Stal Niewiadów. Do zainteresowań Pazury należą myślistwo i piłka nożna – jest kibicem Widzewa Łódź.
Wykształcenie i droga do aktorstwa
Cezary Pazura ukończył szkołę muzyczną w klasie klarnetu i fortepianu i postanowił zdawać do Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi. Za pierwszym razem mu się nie powiodło, ale druga próba była już udana. Ukończył ją w 1986 roku.
Choć szerszej publice Pazura dał się poznać jako aktor filmowy, początki jego kariery aktorskiej miały miejsce w teatrze. Występował w Teatrze Ochoty, Teatrze Studyjnym ’83, a także w Teatrze 6. piętro. Grał również gościnnie w rzeszowskim Teatrze im. Wandy Siemaszkowej i na Scenie na Woli im. Tadeusza Łomnickiego.
Debiut filmowy i pierwsze kroki
Cezary Pazura zadebiutował w 1986 roku rolą druha Pumy w filmie „Czarne Stopy”. To był skromny start – epizodyczna postać, żadnego wielkiego rozgłosu. Początkowo grywał niewielkie role, ale po kreacji w „Krollu” Władysława Pasikowskiego z dnia na dzień stał się gwiazdą.
Przełom nastąpił błyskawicznie i był absolutny. Przełomem okazała się rola Edwarda Wiadernego w filmie „Kroll” w 1991 roku, za którą otrzymał nagrodę na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. To właśnie ta rola sprawiła, że branża i widzowie zaczęli traktować go poważnie jako aktora pierwszoplanowego.
Najważniejsze role filmowe
Lata 90. – złota dekada
Dekada lat 90. to czas, w którym Cezary Pazura był obecny w niemal każdej ważnej polskiej produkcji. Wcielił się m.in. w podporucznika Waldemara Morawca w filmach kryminalnych Władysława Pasikowskiego „Psy” (1992) i „Psy 2. Ostatnia krew” (1994). Za tę drugą rolę spotkała go nagroda poza granicami kraju – rola w filmie „Psy 2. Ostatnia krew” przyniosła mu nagrodę na Międzynarodowym Festiwalu Filmów w Valenciennes.
Zagrał też Freda w komedii „Chłopaki nie płaczą” (1999) oraz Adasia Miauczyńskiego w komediodramatach Marka Koterskiego „Nic śmiesznego” (1995) i „Ajlawju” (1999), za grę w którym zdobył nominację do Złotej Kaczki w kategorii „najlepszy kochanek”.
Osobny rozdział to „Kiler” Juliusza Machulskiego. W 1997 roku Pazura wystąpił w filmie, który okazał się być jednym z największych przebojów rodzimego kina. Spośród wielu znakomitych i pamiętnych kreacji jedna, z których najbardziej znany jest aktor, to tytułowy bohater z filmów „Kiler” i „Kiler-ów 2-óch”. Jerzy Kiler – taksówkarz wzięty za płatnego zabójcę – stał się postacią kultową i synonimem polskiej komedii tamtego okresu.
Cezary Pazura zagrał w ponad stu produkcjach filmowych i serialowych. Jego filmografia obejmuje produkcje polskie, austriackie i niemieckie. Na cześć aktora nazwano planetoidę (669588) Pazura.
Role dramatyczne i współpraca z wybitnymi reżyserami
Pazura grał m.in. u Andrzeja Wajdy, Krzysztofa Kieślowskiego, Juliusza Machulskiego i Władysława Pasikowskiego. To lista nazwisk, która pokazuje, że nie był aktorem zamkniętym wyłącznie w jednym gatunku – potrafił odnaleźć się zarówno w kinie akcji, dramacie, jak i czystej komedii.
W międzyczasie zagrał Andrzeja w dramacie Barbary Sass „Tylko strach” (1993), a także główne role męskie w niemieckich dramatach: Andrzeja w „Aniołku” (1996) i Janka w „Zutaten für Träume” (2001). Współpraca z zagranicznymi produkcjami była dowodem na to, że jego talent przekraczał krajowe granice.
Seriale i inne projekty telewizyjne
Dużą sympatię widzów zyskał grając w serialach: „13 posterunek”, „W głębi lasu” i „Aż po sufit”. Zasłynął też w serialach, m.in. „Faceci do wzięcia” oraz „Ślepnąc od świateł”. Każdy z tych projektów docierał do innej grupy widzów, co pozwoliło mu utrzymać popularność przez wiele lat.
Osobnym sukcesem jest działalność dubbingowa. Pazura użyczył głosu Sidowi w serii animacji „Epoka lodowcowa”. Sid w „Epoce lodowcowej” to rola, która dotarła do najmłodszych widzów – i sprawiła, że kolejne pokolenia rozpoznają jego głos, nawet nie znając twarzy aktora.
Nagrody i wyróżnienia
Dorobek nagrodowy Cezarego Pazury jest imponujący. Za rolę kaprala Edwarda Wiadernego w „Krollu” i Cezarego Kujawskiego w „Tato” odebrał Złote Lwy za najlepszą drugoplanową rolę męską, kolejno w 1991 i 1995 roku.
W 1994 roku otrzymał Złotą Kaczkę miesięcznika „Film” dla najlepszego aktora, w 1998 roku kolejną Złotą Kaczkę za rolę w „Kilerze”, w 1999 roku Telekamerę dla najlepszego aktora, a w 2004 roku znów Złotą Kaczkę dla najlepszego aktora.
Dwa Złote Lwy, trzy Złote Kaczki, Telekamera, nagroda na festiwalu w Valenciennes – to główne wyróżnienia zebrane przez aktora w ciągu kilkunastu lat aktywnej kariery filmowej.
Na cześć Cezarego Pazury nazwano planetoidę (669588) Pazura, co stanowi unikalne wyróżnienie i symboliczne docenienie jego wkładu w kulturę polską. Niewielu polskich artystów może pochwalić się takim gestem ze strony środowiska naukowego.
Kabaret, YouTube i działalność poza filmem
Pazura nigdy nie ograniczał się wyłącznie do grania przed kamerą. W swojej bogatej karierze artystycznej zasłynął również jako reżyser, producent i artysta kabaretowy. W 1999 roku wydał album studyjny „Płyta stereofoniczna” zawierający 22 piosenki w swoim wykonaniu. W 2017 roku ukazała się jego autobiografia „Byłbym zapomniał…”.
Poza karierą aktorską Pazura założył kanał na YouTube, gdzie publikuje autorskie vlogi oraz materiały kabaretowe. Nie chowa się przed kamerą – pokazuje codzienne życie, treningi, żarty, momenty słabości. To podejście do mediów społecznościowych jest dość rzadkie wśród aktorów jego pokolenia i sprawia, że pozostaje bliski widzom na co dzień.
Życie prywatne – żony i dzieci
Cezary Pazura był trzykrotnie żonaty: z Żanetą Pazurą, Weroniką Marczuk oraz Edytą Pazurą. Z pierwszego małżeństwa z Żanetą (1989–1993) ma córkę Anastazję, urodzoną 29 października 1988 roku.
W 2009 roku wziął ślub z młodszą od siebie o 26 lat Edytą Pazurą. Poznali się w 2007 roku w pociągu, pobrali w 2009. Z Edytą ma troje dzieci: córkę Amelię (ur. 28 czerwca 2009), syna Antoniego Józefa (ur. 22 lipca 2012) i córkę Ritę (ur. 1 czerwca 2018).
W ostatnich latach Pazura coraz częściej mówi o przemijaniu, o śmierci rodziców – matka zmarła w 2023, ojciec w 2024 roku – o tym, jak bardzo zależy mu na bliskości z dziećmi i wnukami. Ta szczerość sprawia, że jest postrzegany nie tylko jako gwiazda, ale jako człowiek, z którym wielu widzów potrafi się utożsamić.
Cezary Pazura dzisiaj
Po ponad czterech dekadach w zawodzie Pazura wciąż aktywnie pracuje. „Psy”, „Nic śmiesznego”, „Kiler”, „13 posterunek”, „Chłopaki nie płaczą”, „Kariera Nikosia Dyzmy” – to dziesiątki kultowych, charakterystycznych ról, które Polacy pokochali. Każda z nich powstała w innym momencie kariery i każda trafiała w inny nerw polskiej widowni.
Jest jednym z najpopularniejszych i najbardziej lubianych polskich aktorów i twórcą autorskiego kabaretu. W branży, w której popularność bywa ulotna, utrzymanie takiej pozycji przez trzy dekady to rzadkość. Kariery podobnej skali i długości w polskim kinie można policzyć na palcach jednej ręki.