„Tajemnica Brokeback Mountain” to jeden z tych filmów, które zmieniły coś w Hollywood na dobre. Wyprodukowany za zaledwie 14 milionów dolarów, zarobił ponad 179 milionów dolarów na całym świecie i zdobył osiem nominacji do Oscara. Ale liczby to nie wszystko — siła tego obrazu tkwi w obsadzie, która podjęła się ról wymagających odwagi i aktorskiej dojrzałości. Poniżej dokładny przegląd każdej z kluczowych postaci i ludzi, którzy je zagrali.
Film, który trzeba znać — krótki kontekst
„Tajemnica Brokeback Mountain” to amerykańsko-kanadyjski dramat filmowy nakręcony w 2005 roku przez Anga Lee. Podstawą scenariusza jest opowiadanie Annie Proulx z 1997 roku, a do ekranu zaadaptowali je Diana Ossana i Larry McMurtry. Akcja rozgrywa się w Wyoming i Teksasie — Jack Twist i Ennis Del Mar spotykają się w 1963 roku, mając po 19 lat, gdy obaj wynajmują się do sezonowej pracy przy wypasie owiec w górach u stóp Brokeback Mountain.
Producenci musieli przez kilka lat walczyć o akceptację projektu i niezbędne fundusze. Gdy w końcu film mógł ujrzeć światło dzienne, rozpoczął się jego tryumfalny pochód — od zdobycia Złotego Lwa w Wenecji, poprzez cztery nagrody Złotych Globów, aż do największej w 2006 roku liczby nominacji do Oscara.
„Tajemnica Brokeback Mountain” jest pierwszym filmem w historii kina, który — mimo że zdobył wszystkie trzy główne nagrody amerykańskich organizacji filmowych (Writers Guild of America, Directors Guild of America i Producers Guild of America) — ostatecznie nie otrzymał Oscara w kategorii najlepszego filmu.
Oscar przyznany Angowi Lee jest pierwszym Oscarem w kategorii reżyserskiej przyznanym twórcy azjatyckiemu — reżyser pochodzi z Tajwanu.
Heath Ledger jako Ennis Del Mar
Kariera Heatha Ledgera osiągnęła nowy poziom w 2005 roku, kiedy zagrał seksualnie skonfliktowanego kowboja w kontrowersyjnej, uznanej przez krytykę westernowej historii miłosnej. Ennis Del Mar to postać zamknięta, małomówna, rozdarta między tym, czego pragnie, a tym, na co pozwala mu otoczenie. Ledger stworzył na ekranie postać niezwykle skomplikowaną, pełną emocji, rozdartą między miłością do żony a Jackiem Twistem, którego poznaje mając 19 lat i z którym przez kilkanaście lat łączył go płomienny romans.
Heath Ledger urodził się 4 kwietnia 1979 roku w Perth w Australii, w rodzinie nauczycielki języka francuskiego i kierowcy wyścigowego oraz inżyniera górnictwa. Chcąc w pełni poświęcić się aktorstwu, jako 16-latek zdecydował się porzucić naukę, a już w 1992 roku otrzymał pierwszą rolę w australijskim serialu dla dzieci „Clowning Around”. To dzięki udziałowi w filmie „Blackrock” młody aktor został zauważony na tyle, by otrzymać angaż w amerykańskiej komedii romantycznej „Zakochana złośnica” z 1999 roku.
Życie prywatne i tragiczne odejście
Na planie „Tajemnicy Brokeback Mountain” Ledger poznał Michelle Williams, która była miłością jego życia. Chociaż w niektórych źródłach aktorka przedstawiana jest jako jego żona, para żyła w nieformalnym związku. 31 października 2005 roku urodziła się jedyna córka Heatha Ledgera i Michelle Williams — Matilda.
W kolejnych latach Ledger zagrał m.in. w „Tajemnicy Brokeback Mountain”, „Candy” oraz „Mrocznym Rycerzu”. Rola w tym ostatnim przyniosła mu pośmiertnie Oscara. Aktor zmarł 22 stycznia 2008 roku. Był jednym z najbardziej obiecujących aktorów swojego pokolenia — „Tajemnica Brokeback Mountain” to dowód, że potrafił zagrać wszystko, co wymagało prawdziwej głębi.
Jake Gyllenhaal jako Jack Twist
Jack Twist to postać niemal lustrzane odbicie Ennisa — bardziej otwarty, skory do ryzyka, gotowy walczyć o to, czego pragnie. Gyllenhaal zagrał w tym filmie miłosną historię dwóch kowbojów, za co zdobył nominację do Oscara w kategorii najlepszego aktora drugoplanowego, a wcześniej — razem z całym filmem — Złotego Lwa na festiwalu w Wenecji.
Jake Gyllenhaal, właściwie Jacob Benjamin Gyllenhaal, urodził się 19 grudnia 1980 roku w Los Angeles. Jego matka Naomi Foner jest scenarzystką, ojciec Stephen Gyllenhaal reżyserem, a siostra Maggie Gyllenhaal aktorką. Trudno o bardziej filmową rodzinę. Już w wieku 10 lat zadebiutował obok Billy’ego Crystala w filmie „Sułtani Westernu” jako jego syn.
Droga do roli Jacka Twista
Gyllenhaal wspominał, że o filmie rozmawiał z innym reżyserem jeszcze jako nastolatek, więc wtedy nie był to realny projekt. Gdy usłyszał, że Ang Lee zamierza go nakręcić, od razu wiedział, że musi wziąć w nim udział. Jego przełomowe role to Homer Hickam w „October Sky” z 1999 roku i psychologicznie zaburzony nastolatek w „Donnie Darko” z 2001 roku.
Prywatnie Gyllenhaal jest ojcem chrzestnym Matildy Rose Ledger, córki Heatha Ledgera i Michelle Williams, z którymi współpracował na planie „Tajemnicy Brokeback Mountain”. To szczegół, który wiele mówi o więzi, jaka zawiązała się między aktorami podczas kręcenia tego wyjątkowego obrazu.
Michelle Williams jako Alma Beers Del Mar
Alma to żona Ennisa — kobieta, która powoli odkrywa prawdę o mężu i musi z tym żyć. To rola pozornie drugoplanowa, ale Williams zagrała ją z taką subtelnością i bólem, że trudno o niej zapomnieć. Przełomem w jej karierze aktorskiej okazał się właśnie udział w „Tajemnicy Brokeback Mountain” — za rolę Almy otrzymała swoją pierwszą nominację do Oscara.
Michelle Ingrid Williams urodziła się 9 września 1980 roku w Kalispell i jest pięciokrotnie nominowana do Oscara — za role w filmach „Blue Valentine”, „Mój tydzień z Marilyn”, „Fabelmanowie”, „Tajemnica Brokeback Mountain” i „Manchester by the Sea”. Jest córką polityka, pisarza i handlowca Larry’ego Richarda Williamsa. Wychowywała się w Kalispell i San Diego.
Na planie „Tajemnicy Brokeback Mountain” Williams poznała swojego byłego narzeczonego, Heatha Ledgera, z którym ma córkę Matildę. W 2004 roku Michelle związała się z australijskim aktorem Heathem Ledgerem, a rok później, w październiku, urodziła się ich córka Matilda Rose Ledger. Matką chrzestną dziewczynki została wieloletnia przyjaciółka Williams, Busy Philipps, którą aktorka poznała na planie „Jeziora marzeń”.
Za rolę Almy Williams otrzymała nagrodę Critics’ Choice oraz cenne nominacje m.in. do Złotych Globów, Oscarów, OFCS i BAFTA.
W życiu prywatnym Williams przeszła przez wiele. Była dwukrotnie zamężna — po raz pierwszy za Phila Elveruma w latach 2018–2019, a następnie za reżysera Thomasa Kaila od 2020 roku. Aktorka jest mamą czwórki dzieci: 19-letniej Matildy, córki nieżyjącego aktora Heatha Ledgera, a także syna Harta i dwójki młodszych dzieci, których ojcem jest Thomas Kail.
Anne Hathaway jako Lureen Newsome
Jack poznaje w Teksasie Lureen Newsome. Wkrótce bierze z nią ślub, doczekuje się syna i rozpoczyna pracę w firmie teścia. Lureen to postać z zupełnie innego świata niż Alma — bogata, pewna siebie, rodeo-girl, która nie domyśla się, jak naprawdę wygląda życie jej męża. Rolą Lureen Newsome w melodramacie „Tajemnica Brokeback Mountain” Hathaway ośmieliła krytyków filmowych.
Anne Hathaway jest amerykańską aktorką filmową, urodzoną 12 listopada 1982 roku w Brooklynie w Nowym Jorku. Jest córką aktorki Kate McCauley i prawnika Gerarda Hathawaya. Zadebiutowała w filmie „Pamiętnik Księżniczki” w 2001 roku i stała się ulubienicą nastolatków. Rola w „Tajemnicy Brokeback Mountain” pokazała, że Hathaway potrafi znacznie więcej.
Hathaway nigdy wcześniej nie jeździła konno, ale powiedziała Angowi Lee, że umie. Ostatecznie nauczyła się tego bardzo dobrze — choć na jednej z prób przed 300 statystami, pracownikami rodeo, dostała konia z komendami werbalnymi, o czym nikt jej nie powiedział. Koń nie chciał jej słuchać i w końcu ją zrzucił — na oczach wszystkich. To historia, która dobrze pokazuje, ile determinacji kosztowała ją ta rola.
Za rolę Fantyny w musicalu „Nędznicy” z 2013 roku Hathaway otrzymała nagrodę Oscara. Jej mężem jest przedsiębiorca Adam Shulman, z którym ma dwóch synów: Jonathana, urodzonego 24 marca 2016 roku, i Jacka, urodzonego w 2019 roku.
Randy Quaid jako Joe Aguirre
Randy Quaid zagrał Joe Aguirre’a — pracodawcę Ennisa i Jacka, surowego i nieprzejednającego ranchera. Jego kreacja ukazuje homofobię epoki i konserwatywne środowisko, w którym żyją bohaterowie. Rola ta była kluczowa dla zbudowania atmosfery ucisku, jaka otacza głównych bohaterów. Aguirre pełni podwójną funkcję — jest zarówno pracodawcą Jacka i Ennisa, jak i swoistą figurą ojcowską.
Linda Cardellini jako Cassie Cartwright
Linda Cardellini zagrała Cassie Cartwright — młodą kobietę pracującą w lokalnym barze, która nawiązuje krótki romans z Ennisem. Cassie to kobieta życzliwa i wyrozumiała, która daje Ennisowi chwilę wytchnienia i pokazuje, że mógłby żyć inaczej — w związku pełnym bliskości i akceptacji. To nieduża rola, ale znacząca dla zrozumienia wewnętrznego rozdarcia Ennisa.
Anna Faris i David Harbour jako małżeństwo Malone
Anna Faris zagrała Lashawn Malone — żonę mężczyzny o imieniu Randall (w tej roli David Harbour), który nawiązuje potajemny romans z Jackiem Twistem. W tym czasie Jack jest żonaty z Lureen, graną przez Anne Hathaway. Oboje aktorzy pojawiali się w filmie w rolach drugoplanowych, ale dziś są rozpoznawalnymi gwiazdami. David Harbour jest znany przede wszystkim z serialu „Stranger Things”, a Anna Faris z serii „Straszny film”.
Pozostałe ważne postacie
Obsadę uzupełniają:
- Roberta Maxwell jako matka Jacka (Mrs. Twist) — postać, która w finałowej scenie odsłania przed Ennisem to, co zostało po Jacku.
- Peter McRobbie jako ojciec Jacka, John Twist — zimny, nieprzystępny mężczyzna, który nigdy nie zaakceptował syna.
- Kate Mara jako Alma Del Mar Jr. — starsza córka Ennisa i Almy, pojawiająca się w ważnych scenach w późniejszej części filmu.
- Scott Michael Campbell jako Monroe — postać z otoczenia Ennisa.
Za zbiorowy wysiłek obsada była nominowana do nagrody Screen Actors Guild w kategorii Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture — w gronie nominowanych znaleźli się Heath Ledger, Jake Gyllenhaal, Michelle Williams, Anne Hathaway, Randy Quaid, Linda Cardellini i Anna Faris.
Ang Lee — reżyser, który podjął ryzyko
Ang Lee urodził się 23 października 1954 roku w Pingdong na Tajwanie. Jest laureatem Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny za „Przyczajony tygrys, ukryty smok” z 2000 roku oraz dwóch Oscarów za reżyserię — za „Tajemnicę Brokeback Mountain” i „Życie Pi” z 2012 roku.
Dla pozostałych postaci Lee był równie wymagający — zarówno Michelle Williams, jak i Anne Hathaway wybrał natychmiast po ich próbnych czytaniach. Casting do tego filmu nie był przypadkowy ani łatwy. Obsadzenie Heatha Ledgera i Jake’a Gyllenhaala nie było uważane za oczywisty wybór, a sam pomysł na film o gejowskich kowbojach był przez wielu postrzegany jako ryzyko dla wszystkich zaangażowanych.
Film był nominowany do 8 Oscarów, zdobywając statuetki za najlepszą reżyserię (Ang Lee), najlepszy scenariusz adaptowany (Larry McMurtry i Diana Ossana) oraz najlepszą muzykę oryginalną (Gustavo Santaolalla).
Dlaczego ta obsada działa
Heath Ledger i Jake Gyllenhaal stworzyli bardzo wiarygodne kreacje — między nimi czuć pewne napięcie. Zasłużyli na nominacje do Oscara, podobnie jak Michelle Williams, która stworzyła kreację dojrzałą i wyważoną. Nie można przemilczeć też udziału Anne Hathaway, choć scenariusz nie dał jej zbyt wielu możliwości pokazania pełni talentu.
Film jest chwalony za wyjątkową siłę opowiadania i wybitną grę aktorską. Kreacje Heatha Ledgera i Jake’a Gyllenhaala są szczególnie podkreślane za głębię i autentyczność. Obsada „Tajemnicy Brokeback Mountain” to przykład tego, jak dobrze dobrani aktorzy potrafią udźwignąć materiał, który sam w sobie jest już wyjątkowy — i wynieść go na poziom, o którym mówi się dekady później.